เวลาครูมาปรึกษาเรื่องเด็กที่ยังปรับตัวไม่ได้ ครูหมีบอกอะไร

"ครูหมีคะ น้องดูยังไม่ค่อยฟังเท่าไหร่ หนูควรทำยังไงดี" หรือ "น้องยังไม่กล้าคุยกับหนูเลยค่ะ หนูทำอะไรผิดหรือเปล่า" ครูในทีมเดินมาปรึกษาครูหมีด้วยคำถามแบบนี้อยู่เรื่อยๆ ซึ่งครูหมีดีใจทุกครั้ง เพราะแปลว่าครูคนนั้นกำลังใส่ใจเด็กอยู่จริงๆ

ทุกครั้งที่ครูมาปรึกษา ครูหมีจะไม่รีบตอบว่าต้องทำอะไรกับเด็ก แต่จะชวนครูถอยออกมามองก่อนว่าเด็กคนนั้นกำลังเจออะไรอยู่

เด็กที่ยังไม่ฟัง อาจกำลังรู้สึกไม่ปลอดภัย

คำถามแรกที่ครูหมีให้ครูถามตัวเองคือ ที่น้องยังไม่ฟัง เป็นเพราะอะไร น้องรู้สึกไม่ปลอดภัยอยู่หรือเปล่า ห้องใหม่ ครูใหม่ เพื่อนใหม่ สำหรับเด็กบางคนเป็นเรื่องใหญ่มาก เด็กเล็กยังไม่มีคำพูดมาบอกว่า "หนูยังกลัวอยู่" ก็เลยบอกออกมาด้วยการยังไม่ยอมทำตามแทน

พอครูเปลี่ยนคำถามจาก "จะทำยังไงให้เด็กเชื่อฟัง" เป็น "จะทำยังไงให้เด็กรู้สึกปลอดภัย" วิธีที่ใช้กับเด็กก็เปลี่ยนตามไปเอง

เด็กที่ยังไม่พูด แค่ยังไม่ชิน

ส่วนเด็กที่ยังไม่กล้าพูดคุย ครูหมีบอกครูว่าเขาแค่ยังไม่ชิน ไม่ต้องโทษตัวเอง ไม่ต้องคิดว่าตัวเองเป็นครูที่ไม่ดี หรือเด็กไม่ชอบเรา เด็กแค่ต้องการเวลาปรับตัว

เค้าแค่ยังไม่ชิน ไม่ต้องโทษตัวเองหรือมองว่าเราเป็นครูที่ไม่ดี ให้เข้าใจว่าเค้าต้องการเวลาปรับตัว

ครูหมี

เรื่องนี้มีงานวิจัยรองรับด้วย นักจิตวิทยา Thomas กับ Chess พบว่าเด็กราว 15% มีพื้นอารมณ์แบบปรับตัวช้า เจอคนใหม่จะถอยก่อน แต่ถ้าได้เจอกันซ้ำๆ จะค่อยๆ ยอมรับเอง ในห้องเรียนหนึ่ง จึงมีโอกาสสูงมากที่จะเจอเด็กแบบนี้สักคน และนั่นเป็นเรื่องปกติของเด็ก ไม่เกี่ยวกับฝีมือครู

ความสัมพันธ์มาก่อนบทเรียน

ศูนย์พัฒนาการเด็กของมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดอธิบายเรื่องที่เรียกว่า serve and return คือการที่เด็กส่งสัญญาณอะไรมา จะเป็นคำพูด ท่าทาง หรือแม้แต่การร้องไห้ แล้วผู้ใหญ่ตอบกลับไปอย่างใส่ใจ การโต้ตอบไปมาแบบนี้ช่วยสร้างการเชื่อมต่อในสมองของเด็ก และช่วยกันเด็กจากความเครียด

ในห้องดนตรีของเรา ครูหมีอยากให้ครูทำแบบนี้กับเด็กทุกคน เด็กกดโน้ตมาหนึ่งตัว ครูยิ้มตอบ เด็กมองหน้าครู ครูพยักหน้า มันดูเล็กมาก แต่เด็กที่เงียบๆ ได้เรียนรู้จากตรงนี้ว่าครูคนนี้ตอบเขาเสมอ

แล้วมันเป็นแบบนั้นจริงๆ

พอครูเข้าใจแล้วให้เวลาเด็ก เด็กที่ช่วงแรกยังไม่ค่อยฟัง ยังปรับตัวไม่ได้ หรือไม่พูดเลย โตขึ้น เข้าใจมากขึ้น ปรับตัวได้ แล้วกลายเป็นเด็กที่ครูรักและรักครูไปเลย

สำหรับพ่อแม่

ถ้าช่วงแรกลูกยังไม่ค่อยฟัง งอแง หรือยังไม่ยอมพูดกับครู ไม่ต้องรีบดุหรือรีบกังวล ครูเข้าใจและพร้อมรอ สิ่งที่ช่วยครูได้มากคือข้อมูลจากพ่อแม่ ลูกกลัวอะไร ชอบอะไร ปกติปรับตัวกับที่ใหม่นานแค่ไหน เล่าให้ครูรู้ไว้ก่อน ครูจะได้เตรียมรับเขาถูกทาง

อ่านต่อ: จากเด็กเก็บตัว เป็นเด็กที่อยากแสดงออก